Çocuk Endokrinolojisi Hangi Hastalıklara Bakar?
- Boy kısalığı ve büyüme hormonu eksikliği
- Tip 1 diyabet
- Çocukluk çağı obezitesi ve insülin direnci
- Erken ergenlik ve gecikmiş ergenlik
- Tiroit bezi hastalıkları ve doğuştan hipotiroidi
- Böbrek üstü bezi hastalıkları
- Kalsiyum ve D vitamini metabolizması bozuklukları, raşitizm
- Cinsiyet gelişim bozuklukları
- Hipofiz bezi hastalıkları
- Kız çocuklarında erken tüylenme ve adet düzensizlikleri
- Doğuştan metabolik hastalıklar
Hangi Belirtilerde Çocuk Endokrinoloğuna Başvurulur?
- Boyun yaşıtlarına göre belirgin şekilde kısa kalması veya büyüme hızının yavaşlaması
- Kızlarda 8, erkeklerde 9 yaşından önce ergenlik belirtilerinin başlaması
- Ergenlik belirtilerinin beklenen yaşta hiç başlamaması
- Hızlı ve açıklanamayan kilo alımı
- Çok su içme, sık idrara çıkma, kilo kaybı
- Boyunda şişlik veya ele gelen kitle
- Sürekli halsizlik, üşüme, kabızlık
- Bacaklarda eğrilik, geç yürüme, kemik ağrıları
- Kız çocuklarında erken tüylenme, adet düzensizliği
Çok su içme, sık idrara çıkma ve kilo kaybının birlikte görülmesi tip 1 diyabet açısından gecikmeden değerlendirilmelidir.
Uygulanan Başlıca Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Büyüme eğrisi takibi
Boy ve kilo ölçümlerinin persentil eğrilerine işlenmesi bu branşın temel aracıdır. Tek bir ölçümden çok, eğrinin zaman içindeki seyri anlam taşır.
Kemik yaşı ölçümü
El bileği röntgeni ile kemik olgunlaşması değerlendirilir; kemik yaşı ile takvim yaşı arasındaki fark tanıda yol gösterir.
Hormon testleri ve uyarı testleri
Tek ölçümün yeterli olmadığı durumlarda hormon salgısının uyarı sonrası yanıtı değerlendirilir.
Görüntüleme
Tiroit ultrasonu, gerektiğinde hipofiz MR'ı ve böbrek üstü bezi görüntülemesi kullanılır.
Tedavi ve izlem
Büyüme hormonu tedavisi, insülin tedavisi ve tiroit hormonu replasmanı düzenli kontrollerle yürütülür; dozlar çocuk büyüdükçe yeniden ayarlanır.
Şehre Göre Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı
En çok hekim bulunan şehirler: Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Bursa ve Antalya.
Çocuk Endokrinolojisi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Çocuğum kısa, büyüme hormonu verilmeli mi?
Kısa boyun çoğu nedeni hormon eksikliği değildir; ailesel kısa boy ve yapısal gecikme çok daha sıktır. Büyüme hormonu tedavisi yalnızca belirli tanılarda ve testlerle doğrulandıktan sonra uygulanır.
Erken ergenlik neden önemlidir?
Erken başlayan ergenlik, kemik uçlarının erken kapanmasına yol açarak erişkin boyunun beklenenden kısa kalmasına neden olabilir. Bu nedenle zamanında değerlendirme ve gerektiğinde tedavi önem taşır.
Tip 1 diyabet beslenmeyle tedavi edilebilir mi?
Hayır. Tip 1 diyabette pankreas insülin üretemediği için insülin tedavisi zorunludur. Beslenme düzeni tedavinin önemli bir parçasıdır ancak insülinin yerini tutmaz.
Kemik yaşı nedir, neden bakılır?
Kemik yaşı, el bileği röntgeniyle belirlenen kemik olgunlaşma düzeyidir. Takvim yaşından geri veya ileri olması, büyüme potansiyeli ve ergenlik zamanlaması hakkında bilgi verir.
Çocuğumun kilosu için diyet uygulanır mı?
Çocuklarda büyüme sürdüğü için erişkin tipi kısıtlayıcı diyetler uygulanmaz. Amaç kilo verdirmekten çok, büyümeye devam ederken kilo artışını yavaşlatmaktır. Program diyetisyen ile birlikte planlanır.
Doktor Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Büyüme ve ergenlik takibi yıllara yayılan bir süreçtir; aynı hekimle devam etmek büyüme eğrisinin bütünlüklü değerlendirilmesini sağlar. Önceki boy-kilo kayıtlarınızı ve varsa aşı kartındaki ölçümleri yanınızda götürmeniz ilk değerlendirmeyi belirgin şekilde kolaylaştırır. Diyabet, büyüme bozuklukları veya cinsiyet gelişimi gibi alanlarda yoğunlaşmış hekimler bulunur.