Çocuk Nefrolojisi Hangi Hastalıklara Bakar?
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları
- Vezikoüreteral reflü (idrarın böbreğe geri kaçması)
- Doğuştan böbrek ve idrar yolu anomalileri
- Nefrotik sendrom
- Glomerülonefritler
- Çocukluk çağı hipertansiyonu
- Böbrek taşı hastalığı
- Akut ve kronik böbrek yetmezliği
- Gece işemesi (enürezis) ve işeme bozuklukları
- Kistik böbrek hastalıkları
- Diyaliz ve böbrek nakli takibi
Hangi Belirtilerde Çocuk Nefroloğuna Başvurulur?
- Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonu
- İdrar yaparken ağrı, yanma, sık ve az miktarda idrar
- İdrar renginde koyulaşma veya kanlı idrar
- Göz kapaklarında sabahları belirgin şişlik, bacaklarda ödem
- Ateşin idrar yolu enfeksiyonuyla birlikte tekrarlaması
- Doğum öncesi ultrasonda böbrekte genişleme saptanması
- Beklenen kilo ve boy artışının sağlanamaması
- Yaşına göre beklenmeyen şekilde süren gece işemesi
- Tansiyon yüksekliği saptanması
Küçük bebeklerde açıklanamayan ateş, idrar yolu enfeksiyonu açısından değerlendirilmelidir.
Uygulanan Başlıca Tanı ve Tedavi Yöntemleri
İdrar tahlili ve kültür
Enfeksiyon, protein ve kan varlığının saptanmasında ilk basamaktır. Örneğin doğru yöntemle alınması sonucun güvenilirliğini belirler.
Böbrek ultrasonu
Böbreklerin boyutu, yapısı ve idrar yollarındaki genişlemenin değerlendirilmesinde kullanılır; radyasyon içermez.
İşeme sistoüretrografisi (VCUG)
İdrarın böbreğe geri kaçıp kaçmadığının belirlenmesinde kullanılan filmli tetkiktir.
Sintigrafi
Böbrek dokusundaki hasarın ve böbreklerin çalışma paylarının değerlendirilmesinde kullanılır; nükleer tıp ile birlikte yürütülür.
Böbrek biyopsisi
Nefrotik sendrom ve glomerül hastalıklarında tanının netleştirilmesi için uygulanır.
Tedavi ve izlem
Enfeksiyon tedavisi, koruyucu antibiyotik, tansiyon kontrolü ve gerektiğinde cerrahi yönlendirme yapılır. Cerrahi girişimler çocuk ürolojisi ile birlikte planlanır.
Şehre Göre Çocuk Nefrolojisi Uzmanı
En çok hekim bulunan şehirler: Ankara, İstanbul, İzmir, Adana, Antalya ve Bursa.
Çocuk Nefrolojisi ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Çocuğumda idrar yolu enfeksiyonu tekrarlıyor, araştırma gerekir mi?
Evet. Özellikle küçük yaşta ve tekrarlayan enfeksiyonlarda, altta yatan yapısal bir sorun veya idrarın böbreğe geri kaçışı araştırılır. Tedavi edilmeyen reflü böbrekte kalıcı hasar bırakabilir.
Gece işemesi ne zaman sorun sayılır?
Gece işemesi belirli bir yaşa kadar gelişimsel olarak normal kabul edilir. Beklenen yaşı aştığında, gündüz de kaçırma eşlik ettiğinde veya daha önce kuru kalan çocukta yeniden başladığında değerlendirme gerekir.
Nefrotik sendrom geçer mi?
Çocukluk çağı nefrotik sendromunun en sık görülen tipi tedaviye iyi yanıt verir. Ancak tekrarlama sık görülür; bu nedenle uzun süreli izlem ve tedavi planı gerekir.
Böbrek ultrasonunda genişleme saptandı, ameliyat gerekir mi?
Doğum öncesi veya sonrasında saptanan genişlemelerin önemli bölümü kendiliğinden geriler. Cerrahi, genişlemenin derecesi, böbrek fonksiyonundaki etkilenme ve enfeksiyon varlığına göre değerlendirilir.
Çocuk nefrolojisi ile çocuk ürolojisi arasındaki fark nedir?
Çocuk nefrolojisi böbreğin işlevini ilgilendiren hastalıklarla ilgilenir ve cerrahi dışıdır. Çocuk ürolojisi ise idrar yollarının yapısal sorunlarını cerrahi olarak tedavi eder. İki branş sıklıkla aynı hastayı birlikte takip eder.
Doktor Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Çocukluk çağı böbrek hastalıkları uzun süreli takip gerektirir; aynı hekimle devam etmek böbrek fonksiyonundaki ve büyümedeki değişimin doğru yorumlanmasını sağlar. Önceki idrar tahlilleri, ultrason raporları ve doğum öncesi bulguları yanınızda götürmeniz değerlendirmeyi kolaylaştırır. Diyaliz veya nakil gündemdeyse merkezin çocuk diyaliz ünitesi imkânları belirleyici olur.