Psikiyatri Hangi Hastalıklara Bakar?
- Depresyon
- Kaygı (anksiyete) bozuklukları ve panik atak
- Obsesif kompulsif bozukluk (OKB)
- Uyku bozuklukları
- İki uçlu (bipolar) bozukluk
- Şizofreni ve diğer psikotik bozukluklar
- Travma sonrası stres bozukluğu
- Yeme bozuklukları
- Erişkin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu
- Alkol, madde ve davranışsal bağımlılıklar
- Yaşa bağlı bilişsel değişiklikler ve demans değerlendirmesi
Hangi Belirtilerde Psikiyatri Uzmanına Başvurulur?
- İki haftadan uzun süren isteksizlik, mutsuzluk, hayattan zevk alamama
- Sürekli endişe, huzursuzluk, yerinde duramama
- Uykuya dalmakta zorlanma veya aşırı uyuma
- İştahta ve kiloda belirgin değişiklik
- Ani başlayan çarpıntı, nefes darlığı ve ölüm korkusu atakları
- Tekrarlayan düşünceler ve bunları bastırmak için yapılan tekrarlayıcı davranışlar
- Dikkat dağınıklığı, işleri sürdürememe
- Öfke kontrolünde zorlanma, ilişkilerde bozulma
- Alkol veya madde kullanımını azaltamama
Kendine ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi ortaya çıktığında beklenmemeli, acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.
Uygulanan Başlıca Değerlendirme ve Tedavi Yöntemleri
Psikiyatrik görüşme
Tanının temelidir. Şikâyetin başlangıcı, seyri, yaşam olayları ve aile öyküsü ayrıntılı biçimde değerlendirilir.
Bedensel nedenlerin dışlanması
Tiroit hastalıkları, B12 eksikliği ve bazı ilaçlar ruhsal belirtilere yol açabilir. Bu nedenle ilk değerlendirmede laboratuvar tetkikleri istenebilir.
İlaç tedavisi
Antidepresanlar, kaygı gidericiler ve duygudurum düzenleyiciler hastalığa göre seçilir. Etkinin ortaya çıkması genellikle birkaç hafta alır; bu süre tedaviye devam açısından kritiktir.
Psikoterapi
Bilişsel davranışçı terapi başta olmak üzere çeşitli yöntemler kullanılır. Terapi tek başına ya da ilaç tedavisiyle birlikte planlanabilir; uygulama psikoloji alanındaki uzmanlarla birlikte yürütülebilir.
İzlem
Doz ayarlaması ve tedavi süresinin belirlenmesi düzenli kontrollerle yapılır.
Şehre Göre Psikiyatri Uzmanı
En çok hekim bulunan şehirler: İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Adana, Samsun ve Balıkesir.
Psikiyatri ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Psikiyatrist ile psikolog arasındaki fark nedir?
Psikiyatrist tıp fakültesi mezunu ve psikiyatri uzmanlık eğitimi almış bir doktordur; tanı koyar ve ilaç yazabilir. Psikolog ise psikoloji eğitimi almıştır, psikoterapi ve psikolojik değerlendirme yapar ancak ilaç yazamaz. İki meslek sıklıkla birlikte çalışır.
Antidepresan bağımlılık yapar mı?
Hayır. Antidepresanlar bağımlılık yapan ilaç grubunda değildir. Ancak ani kesildiğinde geçici bırakma belirtileri görülebileceği için tedavi sonlandırması kademeli olarak ve hekim kontrolünde yapılır.
İlaç kullanmadan tedavi mümkün mü?
Hafif ve orta şiddetteki birçok tabloda psikoterapi tek başına yeterli olabilir. Şiddetli depresyon, bipolar bozukluk ve psikotik bozukluklarda ilaç tedavisi gerekir. Karar tanıya ve şiddete göre verilir.
Tedaviye başladıktan ne kadar sonra iyileşme olur?
İlaç tedavisinde belirgin düzelme genellikle iki ile dört hafta arasında başlar, tam yanıt daha uzun sürebilir. Bu nedenle ilk günlerde etki görülmemesi tedavinin işe yaramadığı anlamına gelmez.
Psikiyatriye gitmek kayıtlara işler mi?
Muayene kaydı, diğer tüm tıbbi başvurular gibi sağlık kayıtlarında yer alır ve hasta mahremiyeti kapsamında korunur. Hekimin sır saklama yükümlülüğü psikiyatri için de geçerlidir.
Doktor Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Psikiyatride tedavinin sürekliliği ve hekimle kurulan güven ilişkisi, sonucun en belirleyici bileşenleridir; bu nedenle ulaşılabilirlik ve görüşmeye ayrılan süre önem taşır. Hekimin ilaç ve psikoterapiyi birlikte değerlendirip değerlendirmediği, tedavi yaklaşımı hakkında fikir verir. Bağımlılık, yeme bozuklukları, erişkin dikkat eksikliği veya yaşlılık psikiyatrisi gibi alanlarda yoğunlaşmış hekimler bulunur. Çocuk ve ergenler için başvurulacak branş çocuk ve ergen psikiyatrisi'dir.