Romatoloji Hangi Hastalıklara Bakar?
- Romatoid artrit
- Ankilozan spondilit ve eksenel spondiloartrit
- Sistemik lupus eritematozus (SLE)
- Sjögren sendromu
- Skleroderma
- Vaskülitler (damar iltihapları)
- Gut hastalığı
- Ailevi Akdeniz ateşi (FMF)
- Psoriatik artrit
- Behçet hastalığı
- Polimiyaljiya romatika
- Fibromiyalji
Hangi Belirtilerde Romatoloji Uzmanına Başvurulur?
- Sabahları bir saatten uzun süren eklem tutukluğu
- Birden fazla eklemde şişlik, sıcaklık artışı ve ağrı
- Dinlenmekle geçmeyen, geceleri artan bel ağrısı
- Ellerde ve parmaklarda simetrik şişlik
- Soğukta parmaklarda renk değişimi (beyazlama, morarma)
- Ağız ve genital bölgede tekrarlayan yaralar
- Tekrarlayan ateş ve karın ağrısı atakları
- Gözde kızarıklık ve ışığa hassasiyetle birlikte eklem şikâyeti
- Yüzde kelebek şeklinde döküntü
- Ayak başparmağında ani başlayan şiddetli ağrı ve şişlik
Sabah tutukluğunun bir saati aşması, mekanik ağrıdan çok iltihabi bir sürece işaret eder ve romatoloji değerlendirmesi gerektirir.
Uygulanan Başlıca Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Laboratuvar değerlendirmesi
Sedimantasyon ve CRP iltihabın varlığını, romatoid faktör, anti-CCP ve ANA gibi testler ise hastalığın türünü belirlemede yardımcıdır. Hiçbir test tek başına tanı koydurmaz; bulgularla birlikte yorumlanır.
Görüntüleme
Röntgen eklem hasarını, ultrason ve MR ise erken dönemdeki iltihabı gösterir. Sakroiliak eklem görüntülemesi spondiloartrit tanısında öne çıkar.
Hastalık modifiye edici ilaçlar
Metotreksat gibi ilaçlar hastalığın seyrini değiştirmeye ve eklem hasarını önlemeye yöneliktir. Etkilerinin ortaya çıkması haftalar alabilir.
Biyolojik ajanlar
Klasik tedaviye yanıt vermeyen hastalarda kullanılan, bağışıklık sisteminin belirli basamaklarını hedefleyen ilaçlardır.
Egzersiz ve rehabilitasyon
Eklem hareketliliğinin korunması tedavinin ayrılmaz parçasıdır; süreç fiziksel tıp ve rehabilitasyon ile birlikte yürütülebilir.
Şehre Göre Romatoloji Uzmanı
En çok hekim bulunan şehirler: İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Bursa, Adana, Samsun ve Eskişehir.
Romatoloji ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Romatizma ile kireçlenme aynı şey mi?
Hayır. Kireçlenme (osteoartrit), eklem kıkırdağının yıllar içinde aşınmasıdır ve mekanik bir sorundur. Romatizmal hastalıklar ise bağışıklık sisteminin eklemlere saldırdığı iltihabi hastalıklardır. Ağrının sabah tutukluğuyla mı, hareketle mi arttığı önemli bir ayrım noktasıdır.
Kan tahlilim normalse romatizma olamaz mı?
Olabilir. Romatizmal hastalıkların bir bölümünde laboratuvar testleri normal çıkabilir. Tanı; şikâyet, muayene bulgusu, görüntüleme ve laboratuvarın birlikte değerlendirilmesiyle konur.
Romatoid faktör pozitifliği hastalık anlamına gelir mi?
Hayır. Romatoid faktör sağlıklı kişilerde ve başka hastalıklarda da pozitif olabilir. Tek başına bir tanı değeri taşımaz; eklem bulgularıyla birlikte anlam kazanır.
Romatizma ilaçları ömür boyu kullanılır mı?
Birçok romatizmal hastalık kronik seyreder ve tedavi uzun sürelidir. Hastalık kontrol altına alındığında doz azaltılabilir; ilacın kendi başına bırakılması alevlenmeye ve kalıcı eklem hasarına yol açabilir.
Gut için beslenme yeterli mi?
Beslenme düzenlemesi ürik asit düzeyini bir miktar düşürür ancak çoğu hastada tek başına yeterli olmaz. Tekrarlayan ataklarda ürik asit düşürücü ilaç tedavisi gerekir.
Doktor Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Romatizmal hastalıklar ömür boyu takip gerektirir; aynı hekimle devam etmek hastalık aktivitesinin ve ilaç yanıtının doğru izlenmesini sağlar. Biyolojik tedavi gündeme geldiğinde hekimin bu ilaçlarla deneyimi ve düzenli kontrol imkânı önem kazanır. Spondiloartrit, bağ dokusu hastalıkları veya vaskülit gibi alanlarda yoğunlaşmış hekimler bulunur.