Tıbbi Mikrobiyoloji

Tıbbi Mikrobiyoloji Ne Yapar?

• Kültür yapılması ve mikroorganizmanın tanımlanması
• Antibiyogram ile ilaç duyarlılığının belirlenmesi
• Serolojik testlerle antikor ve antijen araştırılması
• Moleküler testlerle (PCR) etkenin doğrudan saptanması
• Parazit ve mantar incelemeleri
• Hastane enfeksiyonlarının izlenmesi ve direnç verilerinin takibi
• Antibiyotik direnç profillerinin raporlanması

Kültür ve Antibiyogram Neden Önemlidir?

Aynı belirtiyi farklı mikroorganizmalar yaratabilir ve her biri farklı ilaca yanıt verir. Kültür, enfeksiyona neden olan etkeni ortaya koyar; antibiyogram ise hangi antibiyotiğin etkili olacağını gösterir. Bu iki sonuç olmadan yapılan tedavi tahmine dayanır; sonuç alındığında ise tedavi hedefe yönelik hâle gelir. Gereksiz geniş spektrumlu antibiyotik kullanımının azaltılması ve direnç gelişiminin yavaşlatılması doğrudan bu sürece bağlıdır.

Sık Kullanılan Yöntemler

Kültür

Örnekteki mikroorganizmanın uygun ortamda üretilerek tanımlanmasıdır. İdrar, kan, boğaz, balgam ve yara örnekleri sık kullanılır. Üreme için gereken süre nedeniyle sonuç genellikle birkaç gün alır.

Antibiyogram

Üreyen mikroorganizmanın farklı antibiyotiklere karşı duyarlılığının ölçülmesidir.

Serolojik testler

Kanda antikor veya antijen aranarak geçirilmiş ya da süregelen enfeksiyonun belirlenmesidir.

Moleküler testler (PCR)

Mikroorganizmanın genetik materyalinin doğrudan saptanmasıdır; kültürün uzun sürdüğü veya üretilemediği durumlarda hızlı sonuç verir.

Şehre Göre Tıbbi Mikrobiyoloji Uzmanı

En çok hekim bulunan şehirler: İstanbul, Ankara, İzmir, Adana, Konya, Antalya, Bursa ve Samsun.

Tıbbi Mikrobiyoloji ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Mikrobiyoloji uzmanına randevu alınır mı?

Hayır. Tıbbi mikrobiyoloji laboratuvar temelli bir branştır; hasta muayenesi yapılmaz. Testler, hastayı değerlendiren hekimin isteğiyle yapılır ve sonuç ona raporlanır. Klinik değerlendirme için başvurulacak branş enfeksiyon hastalıkları'dır.

Kültür sonucu neden hemen çıkmıyor?

Mikroorganizmanın üremesi biyolojik bir süreçtir ve hızlandırılamaz. Bakteriler için genellikle birkaç gün, mantar ve tüberküloz gibi yavaş üreyen etkenler için haftalar gerekebilir.

Kültür alınmadan antibiyotik başlanır mı?

Bazı durumlarda başlanır. Ağır enfeksiyonlarda sonucu beklemek riskli olacağı için ampirik tedaviye geçilir; kültür sonucu geldiğinde tedavi gerekirse değiştirilir. Mümkün olduğunda örneğin antibiyotik başlamadan önce alınması sonucun güvenilirliğini artırır.

Antibiyotik kullanırken kültür verilebilir mi?

Verilebilir ancak sonucun güvenilirliği düşer, çünkü antibiyotik mikroorganizmanın üremesini baskılar. Mümkünse örnek tedaviye başlamadan önce alınmalıdır.

Antibiyotik direnci ne demek?

Bir mikroorganizmanın, daha önce etkili olan bir antibiyotikten etkilenmemeye başlamasıdır. Gereksiz ve eksik süreli antibiyotik kullanımı bu süreci hızlandırır; direnç geliştiğinde tedavi seçenekleri daralır.

Hasta Açısından Ne Anlama Gelir?

Tıbbi mikrobiyoloji, hastanın doğrudan başvurduğu bir branş değildir; ancak aldığı antibiyotiğin doğru seçilmiş olup olmadığı büyük ölçüde bu laboratuvarın ürettiği sonuca bağlıdır. Tekrarlayan veya tedaviye yanıt vermeyen enfeksiyonlarda kültür alınmasını istemek, sürecin tahminden çıkıp kanıta dayanmasını sağlar.