Tıbbi Patoloji Ne Yapar?
- Biyopsi örneklerinin incelenmesi ve tanı konulması
- Ameliyatla çıkarılan dokuların değerlendirilmesi
- Tümörün türünün, derecesinin ve yayılım sınırlarının belirlenmesi
- Ameliyat sırasında hızlı inceleme (frozen) yapılması
- Smear ve sitolojik örneklerin değerlendirilmesi
- İmmünohistokimyasal ve moleküler testlerin uygulanması
- Hedefe yönelik tedavilerin uygunluğunu belirleyen belirteçlerin araştırılması
Patoloji Raporu Neden Belirleyicidir?
Görüntüleme bir kitlenin varlığını gösterir, ancak o kitlenin iyi huylu mu kötü huylu mu olduğunu yalnızca doku incelemesi ortaya koyar. Kanser tedavisinde hangi ilacın kullanılacağı, ameliyatın kapsamı ve ek tedavi gerekip gerekmediği patoloji raporundaki tümör tipi, derece ve cerrahi sınır bilgilerine göre belirlenir. Bu nedenle patoloji raporu, tedavi sürecinin en belirleyici belgelerinden biridir.
Süreç Nasıl İşler?
Örnek alınması
Biyopsi veya ameliyat sırasında alınan doku, uygun koşullarda laboratuvara ulaştırılır.
Hazırlık aşaması
Doku işlemden geçirilir, ince kesitler alınır ve boyanır. Bu aşama teknik olarak zaman gerektirir ve rapor süresinin uzun olmasının başlıca nedenidir.
Mikroskobik değerlendirme
Patoloji uzmanı kesitleri inceleyerek tanıyı koyar; gerektiğinde ek boyamalar ve moleküler testler ister.
Frozen (ameliyat sırası) inceleme
Ameliyat devam ederken alınan örnek hızla incelenerek cerraha yol gösterir. Bu inceleme ön bilgi verir; kesin tanı yine ayrıntılı değerlendirmeyle konur.
Şehre Göre Tıbbi Patoloji Uzmanı
En çok hekim bulunan şehirler: İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Adana, Antalya, Samsun ve Trabzon.
Tıbbi Patoloji ile İlgili Sık Sorulan Sorular
Patoloji uzmanına doğrudan başvurulur mu?
Hayır. Patoloji uzmanı hastayı muayene etmez; biyopsi veya ameliyat örneğini isteyen hekim aracılığıyla sürece dâhil olur. Rapor, isteği yapan hekime iletilir ve tedavi kararı onun tarafından verilir.
Patoloji sonucu neden bu kadar geç çıkar?
Dokunun işlenmesi, kesilmesi ve boyanması teknik olarak birkaç gün sürer. Ek boyama veya moleküler test gerektiğinde süre uzar. Bu bekleme, sonucun doğruluğu için gerekli olan bir hazırlık sürecidir.
Patoloji raporunda ikinci görüş alınabilir mi?
Evet. Örneğin saklanan blokları ve lamları başka bir patoloji uzmanına gönderilerek yeniden değerlendirme istenebilir. Önemli bir tedavi kararı öncesinde bu yaygın bir uygulamadır.
Biyopsi sonucu "iyi huylu" çıkarsa takip gerekir mi?
Bulguya göre değişir. Bazı iyi huylu lezyonlar takip gerektirmezken, bazıları belirli aralıklarla izlenir. Bunu raporu isteyen hekim belirler.
Patoloji raporundaki terimleri kendim yorumlayabilir miyim?
Rapor hekimler arası teknik bir belgedir; tek başına okunduğunda yanlış anlaşılmaya çok açıktır. Raporun ne anlama geldiğini ve tedaviyi nasıl etkilediğini tedaviyi yürüten hekiminizle değerlendirmeniz gerekir.
Ne Zaman Patoloji Devreye Girer?
Kanser şüphesi bulunan her durumda, ameliyatla çıkarılan dokularda ve smear gibi tarama testlerinde patoloji değerlendirmesi yapılır. Süreç genel cerrahi, tıbbi onkoloji ve ilgili diğer branşlarla birlikte yürütülür. Hasta açısından önemli olan patoloji uzmanını seçmek değil, tedavinin yürütüldüğü merkezin patoloji altyapısının nitelikli olmasıdır.